Αν σκέφτεσαι δεν είμαι καλά ψυχολογικά τι να κάνω…: Ξεκίνα με 3 πράγματα:
- Ασφάλεια (να μην είσαι μόνος/η αν κινδυνεύεις)
- Ρύθμιση σώματος (αναπνοή και γείωση 2 λεπτά)
- Μικρή δράση (ένα τηλεφώνημα ή ένα ραντεβού).
- Αν υπάρχει σκέψη να κάνεις κακό στον εαυτό σου, ζήτησε άμεσα βοήθεια.
Σε 30 δευτερόλεπτα δες πώς να οδηγηθείς σε ”αυτορύθμιση” μέσα από συγκεκριμένες ερωτήσεις-κινήσεις:
-
Είμαι ασφαλής τώρα;
-
Νιώθω έντονη κρίση;
-
Αν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας ή άμεσος κίνδυνος, κάλεσε 1018 (ΚΛΙΜΑΚΑ, 24ωρη).
-
Κάνε μια μικρή κίνηση: νερό, ντους, 10 λεπτά περπάτημα, μήνυμα σε άνθρωπο εμπιστοσύνης.
Τι βοηθά περισσότερο τις επόμενες 7 μέρες: σταθερός ύπνος, λιγότερη απομόνωση, 1 μικρός στόχος την ημέρα, καταγραφή σκέψεων, και ένα πρώτο ραντεβού αξιολόγησης με ειδικό.
Δεν είμαι καλά ψυχολογικά τι να κάνω: πρακτικός οδηγός για να σταθείς στα πόδια σου
Αν αυτή τη στιγμή σκέφτεσαι δεν είμαι καλά ψυχολογικά τι να κάνω, το πιο σημαντικό είναι να το πάρεις κυριολεκτικά: χρειάζεσαι ένα μικρό, καθαρό πλάνο, όχι άλλη αυτοκριτική. Δεν είναι “αδυναμία” να μην είσαι καλά. Είναι σήμα. Και τα σήματα, δεν τα αγνοείς, τα διαβάζεις.
Πρώτα η ασφάλεια (ναι, πριν από όλα)
Αν έχεις σκέψεις να κάνεις κακό στον εαυτό σου, ή νιώθεις ότι μπορεί να χάσεις τον έλεγχο, αυτό δεν είναι “απλά κακή διάθεση”. Είναι κατάσταση που θέλει άμεση υποστήριξη. Κάλεσε 112 ή 166 για επείγον. Για άμεση ψυχοκοινωνική υποστήριξη στην Ελλάδα υπάρχει η 10306, 24ωρη, δωρεάν και ανώνυμη. Για πρόληψη αυτοκτονίας λειτουργεί και η 1018 από την ΚΛΙΜΑΚΑ, 24ωρη.
Αυτό το κομμάτι είναι “σκληρό”, αλλά είναι και το πιο τίμιο: αν υπάρχει κίνδυνος, δεν το παλεύεις μόνος/η.
Νιώθεις άγχος; Αδιέξοδο; Θλιψη που δεν περνά; Δυσκολεύεσαι καθημερινά να νιώσεις καλά; Τότε, πρέπει να το δούμε, και να τα βάλουμε όλα σε μια τάξη, πριν επιβαρυνθείς κι άλλο μέσα σου.
Γιατί νιώθεις έτσι; Μην ψάχνεις μία αιτία, ψάξε το μοτίβο – Μικρή αυτοαξιολόγηση 2 λεπτών
-
Αυτό που νιώθω κρατάει πάνω από 2 εβδομάδες, σχεδόν κάθε μέρα;
-
Έχει πέσει ο ύπνος, η όρεξη ή η ενέργεια μου;
-
Έχω χάσει ενδιαφέρον για πράγματα που παλιά μου άρεσαν;
-
Αποφεύγω κόσμο ή δουλειές επειδή “δεν αντέχω”;
-
Έχω ξεσπάσματα, ένταση, κλάμα ή μούδιασμα χωρίς λόγο;
Αν απάντησες “ναι” σε αρκετά, δεν σημαίνει διάγνωση. Σημαίνει ότι χρειάζεσαι στήριξη και πλάνο.
ΔΕΣ ΕΔΩ: ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΩ ΣΕ ΨΥΧΟΛΟΓΟ – 9 ΣΟΒΑΡΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΓΝΟΗΣΕΙΣ
Μύθος που σε κρατά κολλημένο: «Πρέπει να το λύσω μόνος/η μου»
Η φράση έχω χάσει τον εαυτό μου είναι από τις πιο συχνές όταν υπάρχει πεσμένη ψυχολογία. Και ξέρεις τι κρύβει; Ότι προσπαθείς να είσαι λειτουργικός/ή ενώ μέσα σου έχεις “μπαταρία 2%”. Δεν είσαι τεμπέλης, ούτε υπερβολικός. Είσαι άνθρωπος που έχει κουραστεί.
Τι να κάνεις στα επόμενα 10 λεπτά (όταν όλα φαίνονται βουνό)
Αν είσαι σε ένταση ή “θολούρα”, αυτά είναι τα πιο γρήγορα που πιάνουν:
-
Πιες νερό και φάε κάτι μικρό με πρωτεΐνη. Το σώμα σου επηρεάζει άμεσα τη διάθεση.
-
Κάνε “γείωση 5 4 3 2 1”: 5 πράγματα που βλέπεις, 4 που αγγίζεις, 3 που ακούς, 2 που μυρίζεις, 1 που γεύεσαι. Το μυαλό κόβει λίγο τα σενάρια.
-
Βάλε χρονόμετρο 8 λεπτά και κάνε μία μικρή δουλειά: στρώσε κρεβάτι, μάζεψε 10 πράγματα, βγες στο μπαλκόνι. Αυτό δεν “θεραπεύει”. Σε ξαναφέρνει στο παιχνίδι.
Τι να κάνεις μέσα στο 24ωρο (για να μη σε πάρει από κάτω) – Το 24ωρο είναι κρίσιμο γιατί εκεί φτιάχνεις τη βάση.
-
Κοιμήσου όσο γίνεται σε σταθερή ώρα. Αν δεν σε παίρνει, στόχευσε σταθερή ώρα αφύπνισης.
-
Βγες σε φυσικό φως 10 λεπτά. Δεν είναι motivational. Είναι βιολογία.
-
Μίλα σε έναν άνθρωπο και πες μία πρόταση: «Δεν είμαι καλά, χρειάζομαι παρέα ή απλά να με ακούσεις».
-
Κλείσε ραντεβού αξιολόγησης με ειδικό, ακόμα κι αν μέσα σου λες “δεν είναι τόσο σοβαρό”.
Αν θέλεις, μπορείς να ξεκινήσεις από μια ενημερωτική επαφή μέσα από τη σελίδα επικοινωνίας.
Πότε η “κακή διάθεση” γίνεται κάτι που θέλει επαγγελματική βοήθεια
Υπάρχουν σημάδια που λένε καθαρά “μην το πας άλλο έτσι”:
-
Δεν λειτουργείς σε βασικά (δουλειά, σχολή, σπίτι) για μέρες.
-
Έχεις κρίσεις πανικού, έντονο άγχος ή σωματικά συμπτώματα που σε τρομάζουν.
-
Έχεις χρήση αλκοόλ ή ουσιών για να αντέξεις.
-
Κλείνεσαι και αποκόβεσαι.
Μην κάνεις το κλασικό λάθος: να ψάχνεις διάγνωση στο Google
Το “έχω κατάθλιψη;” είναι λογική ερώτηση, αλλά αν κολλήσεις μόνο εκεί, θα μείνεις ακίνητος/η. Αυτό που χρειάζεται είναι αξιολόγηση από ειδικό, γιατί πολλά μοιάζουν μεταξύ τους: κατάθλιψη, burnout, άγχος.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΥΤΟ: ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ; – ΣΗΜΑΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΣΕ ΟΔΗΓΗΣΟΥΝ ΣΕ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Πρακτικές τεχνικές που δουλεύουν (και δεν είναι “θετική σκέψη με το ζόρι”)
1) Συμπεριφορική ενεργοποίηση: κίνηση πριν έρθει το κίνητρο
Όταν έχεις πεσμένη διάθεση, περιμένεις να “έρθει όρεξη” για να κάνεις πράγματα. Το ανάποδο ισχύει: κάνεις μικρές πράξεις και μετά έρχεται λίγη διάθεση. Διάλεξε 1 από τα παρακάτω για σήμερα:
-
10 λεπτά περπάτημα
-
ένα ντους
-
ένα γεύμα της προκοπής
-
ένα τηλεφώνημα
Κράτα το μικρό, αλλά κάνε το.
2) Η άσκηση “τι λέει η φωνή μου”
Γράψε σε 3 σειρές τι σου λέει το μυαλό όταν πέφτεις: «Είμαι άχρηστος», «Δεν θα αλλάξει», «Με βαραίνω».
Μετά γράψε την ίδια σκέψη σαν να μιλούσες σε φίλο: «Περνάς δύσκολα, δεν είσαι άχρηστος. Χρειάζεσαι βοήθεια και χρόνο».
Δεν είναι γλυκανάλατο. Είναι επανεκπαίδευση εσωτερικού διαλόγου.
3) “Σπάσιμο” της μέρας σε κουτάκια
Όταν όλα φαίνονται χαοτικά, κάνε 3 κουτάκια:
-
πρωί: 1 βασικό (π.χ. φαγητό).
-
μεσημέρι: 1 έξοδος (π.χ. φως ή περπάτημα).
-
βράδυ: 1 ηρεμία (π.χ. ντους, χαμηλά φώτα, χωρίς doom scrolling).
Αν πετύχεις τα 2 από τα 3, είναι πρόοδος.
Μια αληθινή ιστορία που μοιάζει πολύ με την πραγματικότητα
Έρχεται ένας άνθρωπος και λέει: «Έχασα τον εαυτό μου, δεν έχω κίνητρο, όλα μου φαίνονται άσκοπα». Τον ρωτάς 3 πράγματα: πώς κοιμάται, πόσο μόνος είναι, και πόσο καιρό το τραβάει. Συνήθως, η απάντηση είναι: “χάλια ύπνος”, “μόνος/η”, “μήνες”.
Εκεί δεν χρειάζεται φιλοσοφία. Χρειάζεται σχέδιο: ρύθμιση ύπνου, επανασύνδεση με ανθρώπους, και θεραπευτική δουλειά για το “γιατί”.
ΒΡΕΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑ SOCIAL ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ ΠΟΛΛΑ & ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΣΑΙ
Ψυχολόγος ή ψυχίατρος; Ποιον χρειάζεσαι;
Σε απλά ελληνικά:
-
Ψυχοθεραπευτής/ψυχολόγος: δουλεύεις σκέψεις, συναισθήματα, μοτίβα, σχέσεις, τραύματα, συμπεριφορές.
-
Ψυχίατρος: για αξιολόγηση όταν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα, ανάγκη φαρμακευτικής υποστήριξης, ή όταν η λειτουργικότητα έχει πέσει πολύ.
Αν μπερδεύεσαι με τις προσεγγίσεις, υπάρχει οδηγός για το τι ψυχοθεραπεία να διαλέξεις, ώστε να μη πας “στα τυφλά”.
Ποια ψυχοθεραπεία να διαλέξεις; – Εδώ θα βρεις τα είδη ώστε να γνωρίζεις βάσει της κατάστασής σου
Online ψυχοθεραπεία: είναι λύση ή μισή δουλειά;
Για πολλούς είναι η μόνη ρεαλιστική αρχή, ειδικά αν ντρέπεσαι, αν έχεις φορτωμένο πρόγραμμα ή αν μένεις μακριά. Το κλειδί δεν είναι αν γίνεται online ή δια ζώσης. Το κλειδί είναι να υπάρχει συνέπεια και σχέση εμπιστοσύνη.
Κάποιες ερωτήσεις που σίγουρα σε απασχολούν
Δεν είμαι καλά ψυχολογικά τι να κάνω άμεσα;
Κάνε πρώτα έλεγχο ασφάλειας. Αν υπάρχει κίνδυνος, κάλεσε 112 ή 166. Αν χρειάζεσαι άμεση ψυχολογική υποστήριξη, κάλεσε 10306 (24ωρο). Αν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας, κάλεσε 1018 (ΚΛΙΜΑΚΑ). Μετά κάνε μία μικρή πράξη: νερό, φαγητό, ντους, 10 λεπτά περπάτημα.
Πώς θα καταλάβω αν είναι κατάθλιψη ή απλά πεσμένη διάθεση;
Αν τα συμπτώματα κρατούν πάνω από 2 εβδομάδες, είναι σχεδόν καθημερινά, και έχει πέσει η λειτουργικότητα σου, τότε χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό. Δεν βγάζεις διάγνωση μόνος/η, αλλά μπορείς να αναγνωρίσεις ότι “χρειάζομαι βοήθεια”.
Έχω χάσει τον εαυτό μου. Πώς να ξαναβρώ τον εαυτό μου;
Ξεκινάς από τα βασικά: ύπνος, φως, κίνηση, επαφή με ανθρώπους και μικρούς στόχους. Παράλληλα, δουλεύεις με ειδικό τα μοτίβα που σε έφεραν εδώ. Η “επιστροφή” δεν είναι μία μεγάλη απόφαση, είναι καθημερινές μικρές κινήσεις.
Να πάω σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο;
Αν έχεις έντονη δυσλειτουργία, κρίσεις, σκέψεις αυτοκαταστροφής ή χρειάζεσαι ιατρική αξιολόγηση, ξεκινάς και με ψυχίατρο. Σε πολλές περιπτώσεις, η ψυχοθεραπεία είναι ο πυρήνας της αλλαγής. Αν θες καθοδήγηση για είδη ψυχοθεραπείας, δες τον σχετικό οδηγό.
Τι να κάνω αν ντρέπομαι να ζητήσω βοήθεια;
Πες μία πρόταση σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι ή ξεκίνα με ανώνυμη γραμμή όπως η 10306. Η ντροπή μικραίνει όταν κάνεις το πρώτο βήμα.
