Είδη ψυχοθεραπείας: Ποια είναι τα πιο κατάλληλα για έναν θεραπευόμενο; Κριτήρια επιλογής σε απόλυτο οδηγό

Ποια είναι τα πιο κατάλληλα είδη ψυχοθεραπείας για έναν θεραπευόμενο και πώς τα επιλέγω;

 

Για να επιλέξεις, χρειάζεται να λάβεις υπόψη:

• το πρόβλημα που σε φέρνει στη θεραπεία

• αν θέλεις κυρίως ανακούφιση συμπτωμάτων ή βαθύτερη δουλειά

• τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις

• τη διάρκεια και τη συχνότητα που αντέχεις

• τη χημεία που νιώθεις με τον άνθρωπο απέναντί σου

Το πιο σημαντικό δεν είναι μόνο η «σχολή» ψυχοθεραπείας αλλά ο συνδυασμός μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης προσέγγισης με έναν θεραπευτή με τον οποίο νιώθεις ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΣ; – ΚΛΕΙΣΕ ΕΔΩ ΕΝΑ ΔΩΡΕΑΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ

 

Είδη ψυχοθεραπείας: Ποια είναι τα πιο κατάλληλα για έναν θεραπευόμενο; Κριτήρια επιλογής σε απόλυτο οδηγό

Όταν αρχίζεις να ψάχνεις ποια είναι τα κατάλληλα είδη ψυχοθεραπείας για σένα, είναι λογικό να μπερδεύεσαι. Διαβάζεις για γνωσιακή συμπεριφορική, ψυχοδυναμική, συστημική, Gestalt, σωματική ψυχοθεραπεία και νιώθεις ότι ανοίγει μπροστά σου ένας χάρτης με πολλές διαδρομές. Η ουσία όμως είναι η εξής: δεν υπάρχει ένα είδος ψυχοθεραπείας που να είναι «το καλύτερο για όλους». Υπάρχει αυτό που ταιριάζει περισσότερο σε σένα, στο θέμα που σε απασχολεί και στο πώς λειτουργείς σαν άνθρωπος.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις τα βασικότερα είδη ψυχοθεραπείας με απλά ελληνικά, μαζί με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής. Στόχος δεν είναι να γίνεις ειδικός αλλά να μπορείς να πεις «έχω μια καθαρή εικόνα, ξέρω περίπου τι να ρωτήσω τον θεραπευτή μου και πώς να ξεκινήσω πιο συνειδητά».

Τι σημαίνει «είδη ψυχοθεραπείας» στην πράξη

Τα είδη ψυχοθεραπείας είναι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους ένας ειδικός ψυχικής υγείας σε βοηθά να καταλάβεις τι σου συμβαίνει, να επεξεργαστείς εμπειρίες και να αλλάξεις μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς. Κάθε προσέγγιση στηρίζεται σε μια θεωρία για το πώς λειτουργεί ο ψυχισμός και προτείνει συγκεκριμένο τρόπο δουλειάς μέσα στις συνεδρίες.

Παρότι τα είδη ψυχοθεραπείας έχουν διαφορές, σχεδόν όλες οι σύγχρονες προσεγγίσεις συμφωνούν σε κάποια βασικά σημεία. Χρειάζεται μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα σε σένα και στον θεραπευτή, ένα σαφές πλαίσιο συνεργασίας, ασφάλεια για να εκφράσεις ό,τι νιώθεις και συνέπεια στις συνεδρίες. Αυτά είναι τα θεμέλια, ακόμη πριν μπούμε στα «ονόματα» και στις «σχολές».

ΔΕΣ ΚΙ ΑΥΤΟ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ONLINE: ΕΧΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ;

 

Τα βασικά είδη ψυχοθεραπείας με απλά λόγια

Σε αυτό το σημείο θα δεις τα πιο συχνά είδη ψυχοθεραπείας που συναντάς σήμερα, όχι με ακαδημαϊκή γλώσσα αλλά όπως θα στα εξηγούσε ένας ειδικός στο πρώτο ραντεβού.

Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία εστιάζει στη σχέση ανάμεσα σε σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές. Δουλεύετε μαζί για να εντοπίσετε σκέψεις που σε σαμποτάρουν, να τις αμφισβητήσετε και να χτίσετε πιο ρεαλιστικούς, βοηθητικούς τρόπους σκέψης. Συχνά περιλαμβάνει ασκήσεις για το σπίτι, ημερολόγια σκέψεων και πρακτικά βήματα. Είναι από τις πιο καλά ερευνημένες προσεγγίσεις, ειδικά για άγχος, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, φοβίες και διαταραχές ύπνου.

Σου ταιριάζει περισσότερο αν:

• θέλεις σχετικά δομημένο τρόπο δουλειάς

• σε βοηθά να έχεις ασκήσεις και «εργαλεία» για την καθημερινότητα

• ο στόχος σου είναι να μειώσεις συγκεκριμένα συμπτώματα μέσα σε σαφές χρονικό πλαίσιο

Ψυχοδυναμική και ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία

Η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία κοιτάζει πιο βαθιά στις σχέσεις, στις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και σε μοτίβα που επαναλαμβάνονται στη ζωή σου. Στόχος είναι να καταλάβεις τι κρύβεται πίσω από αυτό που σε δυσκολεύει, όχι μόνο να «σβήσεις» συμπτώματα. Στις συνεδρίες μιλάς πιο ελεύθερα και με τον χρόνο αναδύονται ασυνείδητα κομμάτια, συναισθήματα και ανάγκες που ίσως δεν είχες ποτέ ονοματίσει.

Σου ταιριάζει περισσότερο αν:

• σε ενδιαφέρει η βαθιά αυτογνωσία και η κατανόηση του γιατί επαναλαμβάνονται κάποια μοτίβα

• νιώθεις ότι οι σχέσεις σου σε δυσκολεύουν συστηματικά

• αντέχεις μια πιο μακροχρόνια διαδικασία που μπορεί να σε φέρει σε επαφή με δύσκολα συναισθήματα

Συστημική και οικογενειακή θεραπεία

Η συστημική ψυχοθεραπεία δεν βλέπει μόνο εσένα σαν «μονάδα» αλλά σε συνδέει με τα συστήματα στα οποία ανήκεις, όπως οικογένεια, σχέση, εργασία. Μελετά πώς επικοινωνείτε μεταξύ σας, ποιοι άγραφοι «κανόνες» υπάρχουν και πώς αυτά επηρεάζουν το σύμπτωμα που εμφανίζεται σε σένα ή σε κάποιο άλλο μέλος. Συχνά οι συνεδρίες γίνονται με ζευγάρια ή οικογένειες, όχι μόνο ατομικά.

Σου ταιριάζει περισσότερο αν:

• το θέμα που σε απασχολεί αφορά τη σχέση σου ή την οικογένεια

• υπάρχουν επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις στο σπίτι

• θέλεις να δουλέψεις μαζί με τον σύντροφό σου ή με άλλα μέλη της οικογένειας

Για θέματα παιδιών και γονεϊκότητας, η συστημική οπτική συχνά συνδέεται με παιδοψυχολογική υποστήριξη. Εκεί μπορεί να σε κατευθύνει ο ειδικός είτε σε ατομική συμβουλευτική γονέων είτε σε πιο εξειδικευμένη παρέμβαση για το παιδί.

Δες εδώ: Πότε πρέπει να πάω σε ψυχολόγο; – Όλες οι απαντήσεις 

Προσωποκεντρική και άλλες ανθρωπιστικές προσεγγίσεις

Η προσωποκεντρική θεραπεία δίνει τεράστια έμφαση στη σχέση με τον θεραπευτή. Βασίζεται στην αποδοχή, την ενσυναίσθηση και την αυθεντικότητα. Δεν δουλεύει τόσο με «τεχνικές» όσο με το να σε βοηθήσει να ακούσεις καλύτερα τον εαυτό σου, να σταθείς με καλοσύνη απέναντι στα συναισθήματά σου και να ανακαλύψεις τους δικούς σου εσωτερικούς πόρους. Στην ίδια ευρύτερη κατηγορία ανήκουν και υπαρξιακές προσεγγίσεις που εστιάζουν σε θέματα νοήματος, ελευθερίας, ευθύνης και επιλογών.

Σου ταιριάζει περισσότερο αν:

• νιώθεις ότι χρειάζεσαι έναν χώρο όπου δεν θα κριθείς

• σε απασχολούν υπαρξιακά ερωτήματα, όπως «τι θέλω από τη ζωή μου»

• θέλεις η θεραπεία να έχει περισσότερο ανοιχτή, εξερευνητική μορφή

Gestalt, σωματικές και βιωματικές θεραπείες

Οι θεραπείες Gestalt και οι σωματοκεντρικές προσεγγίσεις δίνουν μεγάλη σημασία στο «εδώ και τώρα» και στο πώς βιώνεις το σώμα σου τη στιγμή της συνεδρίας. Μπορεί να δουλέψετε με αναπνοή, στάση σώματος, κίνηση, συμβολισμούς, όχι μόνο με λόγια. Η έρευνα δείχνει ότι οι βιωματικές και σωματικές θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν ιδιαίτερα σε τραύμα, αγχώδεις διαταραχές και καταστάσεις όπου το σώμα κρατά ένταση, ακόμη και όταν το μυαλό «δεν έχει λέξεις».

Σου ταιριάζει περισσότερο αν:

• νιώθεις ότι «κουβαλάς» το άγχος ή το τραύμα στο σώμα σου

• δυσκολεύεσαι να βάλεις σε λόγια αυτό που νιώθεις

• σε εκφράζει η βιωματική δουλειά πέρα από την καθαρή συζήτηση

Εξειδικευμένες μέθοδοι για συγκεκριμένες δυσκολίες

Πέρα από τις μεγάλες «σχολές», υπάρχουν και πιο εξειδικευμένες μέθοδοι, όπως η θεραπεία σχημάτων, η θεραπεία αποδοχής και δέσμευσης, η EMDR για τραύμα και άλλες. Συνήθως ο θεραπευτής συνδυάζει στοιχεία από διάφορες προσεγγίσεις, έχοντας όμως σαφή επιστημονική εκπαίδευση στις μεθόδους που χρησιμοποιεί.

Εδώ έχει σημασία να θυμάσαι κάτι. Δεν χρειάζεται να διαλέξεις μόνος σου τη μέθοδο από το διαδίκτυο. Ο ρόλος του ειδικού είναι να εκτιμήσει την κατάστασή σου και να σου προτείνει αυτό που θεωρεί πιο κατάλληλο, εξηγώντας με απλά λόγια το γιατί.

Ποια ψυχοθεραπεία μου ταιριάζει; Τα βασικά κριτήρια επιλογής

Εδώ μπαίνουμε στην καρδιά του ερωτήματος «τι ψυχοθεραπεία να διαλέξω» και «ποια ψυχοθεραπεία μου ταιριάζει». Θα δεις βήμα προς βήμα τα βασικά κριτήρια, ώστε να κάνεις πιο συνειδητή επιλογή.

Τι σε απασχολεί περισσότερο αυτή τη στιγμή

Άλλο είναι να σε δυσκολεύει ένα έντονο σύμπτωμα, όπως κρίσεις πανικού ή ιδεοληψίες, και άλλο να νιώθεις ότι «κάτι δεν πάει καλά στις σχέσεις μου εδώ και χρόνια». Σε πολλά αγχώδη και καταθλιπτικά συμπτώματα υπάρχει ισχυρή ερευνητική βάση που υποστηρίζει τη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία ή συνδυασμό της με άλλες προσεγγίσεις. Σε βαθύτερα θέματα σχέσεων και επαναλαμβανόμενων μοτίβων ζωής, οι ψυχοδυναμικές, συστημικές και ανθρωπιστικές προσεγγίσεις έχουν πολύτιμη συμβολή.

Δεν χρειάζεται να το αποφασίσεις μόνος σου. Ένα πρώτο ραντεβού λειτουργεί σαν κλινική αξιολόγηση. Εκεί ο ειδικός θα σε ακούσει και θα σου εξηγήσει ποια είδη ψυχοθεραπείας είναι πιο κατάλληλα για την περίπτωσή σου.

Θέλεις ανακούφιση συμπτωμάτων ή βαθύτερη αλλαγή

Και τα δύο είναι θεμιτά αλλά καλό είναι να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου. Αν αυτή την περίοδο νιώθεις ότι «πνίγεσαι» από συμπτώματα και χρειάζεσαι πιο στοχευμένα εργαλεία, μια πιο δομημένη προσέγγιση μπορεί να σου δώσει γρηγορότερα ανακούφιση. Αν από την άλλη νιώθεις ότι χρόνια τώρα επαναλαμβάνεις τα ίδια μοτίβα σε σχέσεις, δουλειά, επιλογές, ίσως χρειάζεσαι χώρο για πιο βαθιά διερεύνηση.

Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με ένα πιο «συμπτωματολογικό» πλαίσιο και στη συνέχεια συνεχίζουν με πιο σε βάθος θεραπεία, όταν νιώσουν ότι μπορούν να ανοίξουν μεγαλύτερα θέματα. Δεν υπάρχει «σωστό» και «λάθος» εδώ, υπάρχει η δική σου διαδρομή.

Πώς σου αρέσει να δουλεύεις

Μερικοί άνθρωποι νιώθουν ασφάλεια όταν υπάρχει σαφές πλάνο, ασκήσεις, φύλλα εργασίας, συγκεκριμένοι στόχοι. Άλλοι πιέζονται με αυτή τη δομή και χρειάζονται περισσότερο ανοιχτό χώρο για να μιλήσουν, να νιώσουν, να εξερευνήσουν χωρίς τόσο «πρέπει».

Σκέψου τον εαυτό σου. Σε βοηθά να έχεις «συγκεκριμένη κατεύθυνση» ή θες χώρο να ξεδιπλωθείς; Αυτό είναι βασικό κριτήριο που μπορείς να το συζητήσεις με τον ειδικό από την πρώτη κιόλας συνάντηση.

Πόσο χρόνο και χρήμα μπορείς να επενδύσεις

Η ψυχοθεραπεία είναι επένδυση σε σένα, αλλά έχει και πρακτική πλευρά. Άλλες προσεγγίσεις δουλεύουν πιο βραχυπρόθεσμα, άλλες είναι εξαρχής μακροχρόνιες. Πρόσεξε κάτι σημαντικό. Το «σύντομο» δεν σημαίνει πάντα καλύτερο, όπως και το «πολύχρονο» δεν σημαίνει αυτόματα βαθύτερο. Σημασία έχει να υπάρξει ειλικρινής συζήτηση για τη συχνότητα, τη διάρκεια και το κόστος, ώστε να μην μπαίνεις σε μια διαδικασία που στην πορεία δεν θα αντέχεις πρακτικά.

Διάβασε εδώ: Πότε να σταματήσω την ψυχοθεραπεία; – Όλες οι απαντήσεις

Ατομική, ζεύγους, οικογενειακή ή ομαδική ψυχοθεραπεία

Τα είδη ψυχοθεραπείας δεν αφορούν μόνο τη «σχολή» αλλά και το σetting. Μπορεί να χρειάζεσαι ατομική θεραπεία, θεραπεία ζεύγους, οικογενειακή ή ομαδική. Για παράδειγμα, αν το βασικό θέμα είναι η επανάληψη συγκρούσεων με τον σύντροφο, η θεραπεία ζεύγους μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματική από το να δουλεύεις μόνος σου, όσο καλή κι αν είναι η προσέγγιση.

Σε θέματα παιδιών προστίθεται και ο ρόλος της συμβουλευτικής γονέων και της παιδοψυχολογικής αξιολόγησης, κάτι που καλύπτεται σε αντίστοιχα άρθρα του κέντρου και μπορεί να συμπληρώσει αυτόν τον οδηγό στην πράξη.

3. Η σχέση με τον θεραπευτή

Όλες οι μελέτες δείχνουν ότι ένας από τους πιο ισχυρούς παράγοντες αλλαγής είναι η θεραπευτική σχέση, ανεξάρτητα από το είδος ψυχοθεραπείας. Αν δεν νιώθεις ασφάλεια, αν φοβάσαι να εκτεθείς, αν νιώθεις ότι δεν σε ακούνε πραγματικά, δύσκολα θα προχωρήσει η δουλειά, ακόμη κι αν η μέθοδος θεωρητικά «σου ταιριάζει».

Δώσε στον εαυτό σου μερικές συνεδρίες για να νιώσεις τη «χημεία». Σου είναι εύκολο να μιλήσεις; Νιώθεις ότι ο άνθρωπος απέναντι προσπαθεί να σε καταλάβει; Μπορείς να κάνεις ερωτήσεις χωρίς να φοβάσαι; Αυτές οι απαντήσεις είναι εξίσου σημαντικές με το όνομα της σχολής που έχει σπουδάσει.

4. Αν κάνω «λάθος» επιλογή είδους ψυχοθεραπείας

Μια από τις πιο συχνές αγωνίες είναι «κι αν ξεκινήσω κάτι και τελικά δεν μου ταιριάζει» ή «αν αλλάξω θεραπευτή σημαίνει ότι απέτυχα». Η αλήθεια είναι ότι έχεις κάθε δικαίωμα να ξαναδείς την επιλογή σου. Η ψυχοθεραπεία είναι σχέση συνεργασίας, όχι συμβόλαιο χωρίς επιστροφή.

Αν μετά από ένα εύλογο διάστημα νιώθεις ότι δεν προχωράς καθόλου, ότι δεν καταλαβαίνεις τι κάνετε ή ότι κάτι σε βαραίνει στον τρόπο δουλειάς, το πρώτο βήμα είναι να το συζητήσεις ανοιχτά με τον θεραπευτή σου. Αυτή η συζήτηση από μόνη της μπορεί να είναι πολύ θεραπευτική. Αν παρ’ όλα αυτά δεν νιώσεις καλύτερα, είναι απολύτως θεμιτό να ζητήσεις δεύτερη γνώμη ή να σκεφτείς αλλαγή προσέγγισης ή ειδικού.

5. Συχνές παγίδες όταν ψάχνεις είδη ψυχοθεραπείας στο διαδίκτυο

Όταν ψάχνεις στο internet «ποιο είδος ψυχοθεραπείας είναι καλύτερο», είναι εύκολο να πέσεις σε κάποιες παγίδες.

Πρώτη παγίδα, να πιστέψεις ότι υπάρχει «η καλύτερη» ψυχοθεραπεία γενικά. Στην πραγματικότητα, μιλάμε για πιο κατάλληλες προσεγγίσεις ανάλογα με το πρόβλημα, την προσωπικότητα και το πλαίσιο ζωής.

Δεύτερη παγίδα, να βασιστείς μόνο σε λίστες και άρθρα χωρίς κλινική αξιολόγηση. Τα άρθρα, όπως αυτό που διαβάζεις, είναι οδηγοί και δεν αντικαθιστούν τη ζωντανή εκτίμηση από ειδικό.

Τρίτη παγίδα, να επιλέξεις μόνο με βάση την τιμή ή τη διάρκεια. Φυσικά η οικονομική δυνατότητα είναι σημαντική, αλλά αν διαλέξεις κάτι που δεν σε στηρίζει ουσιαστικά, απλώς θα καθυστερήσεις τη βοήθεια που χρειάζεσαι.

Τέταρτη παγίδα, να πιστέψεις ότι φταις εσύ αν μια θεραπευτική σχέση δεν λειτούργησε. Στην πραγματικότητα, η θεραπευτική σχέση είναι δυναμική. Δεν «κολλάμε» με όλους το ίδιο και είναι εντάξει να το αναγνωρίσεις.

6. Πώς μπορεί να σε βοηθήσει στην πράξη ένα κέντρο ψυχοθεραπείας

Ένα οργανωμένο κέντρο ψυχοθεραπείας που διαθέτει διαφορετικές ειδικότητες και είδη ψυχοθεραπείας μπορεί να λειτουργήσει σαν ασφαλής «βάση». Στο πρώτο ραντεβού γίνεται μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση. Συζητάς τι σε δυσκολεύει, ποιος είναι ο στόχος σου, τι εμπόδια βλέπεις μπροστά σου.

Στη συνέχεια, ο ειδικός σου προτείνει το είδος ή τον συνδυασμό ψυχοθεραπείας που θεωρεί πιο κατάλληλο για σένα και σε ενημερώνει αναλυτικά για το πώς δουλεύετε, τι μπορείς να περιμένεις βραχυπρόθεσμα και τι σε πιο βάθος. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας έχεις τη δυνατότητα να ρωτάς, να εκφράζεις επιφυλάξεις και να προσαρμόζετε μαζί το πλάνο.

Αν νιώθεις ότι βρίσκεσαι στο σημείο όπου θες να περάσεις από τη θεωρία στην πράξη, μπορείς να επικοινωνήσεις με το κέντρο για ένα πρώτο ραντεβού ενημέρωσης. Εκεί θα μιλήσεις με ειδικό ψυχικής υγείας, θα αξιολογήσετε μαζί τα δεδομένα σου και θα αποφασίσετε ποια διαδρομή σε στηρίζει περισσότερο αυτή τη στιγμή.

ΒΡΕΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑ SOCIAL ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ ΠΟΛΛΑ & ΝΑ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΣΑΙ

Συχνά ερωτήματα που μου κάνεις για τα είδη ψυχοθεραπείας

1. Ποιο είδος ψυχοθεραπείας θεωρείται πιο αποτελεσματικό;

Δεν υπάρχει ένα είδος ψυχοθεραπείας που να είναι καλύτερο για όλους. Η έρευνα δείχνει ότι διαφορετικές προσεγγίσεις μπορούν να είναι αποτελεσματικές όταν εφαρμόζονται σωστά και όταν υπάρχει καλή θεραπευτική σχέση. Για παράδειγμα, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία έχει πολύ ισχυρά δεδομένα για άγχος και κατάθλιψη, ενώ οι ψυχοδυναμικές και συστημικές προσεγγίσεις βοηθούν ιδιαίτερα σε θέματα σχέσεων και βαθύτερων μοτίβων ζωής.

2. Ποια είδη ψυχοθεραπείας βοηθούν περισσότερο στο άγχος και στις κρίσεις πανικού;

Για αγχώδεις διαταραχές και κρίσεις πανικού, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία θεωρείται από τις πρώτες επιλογές λόγω της τεκμηριωμένης αποτελεσματικότητας της, συχνά σε συνδυασμό με τεχνικές έκθεσης και διαχείρισης σκέψεων. Σε περιπτώσεις τραύματος μπορεί να χρησιμοποιηθούν επιπλέον εξειδικευμένες μέθοδοι όπως η EMDR ή σωματοκεντρικές θεραπείες, πάντα μέσα σε ασφαλές θεραπευτικό πλαίσιο.

3. Μπορώ να αλλάξω είδος ψυχοθεραπείας ή θεραπευτή αν δεν μου ταιριάζει;

Ναι, έχεις κάθε δικαίωμα να το κάνεις. Πρώτα μπορείς να συζητήσεις ανοιχτά με τον θεραπευτή σου τι σε δυσκολεύει, ώστε να δείτε αν μπορούν να γίνουν προσαρμογές. Αν παρ’ όλα αυτά νιώθεις ότι δεν προχωράς, μπορείς να ζητήσεις δεύτερη γνώμη ή να δοκιμάσεις άλλη προσέγγιση και άλλον ειδικό. Αυτό δεν σημαίνει αποτυχία αλλά φροντίδα προς τον εαυτό σου.

4. Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία;

Η διάρκεια της ψυχοθεραπείας εξαρτάται από το αίτημα, το είδος ψυχοθεραπείας και τον ρυθμό που μπορείς εσύ να αντέξεις. Κάποιες παρεμβάσεις είναι σχετικά βραχυπρόθεσμες και εστιάζουν στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων. Άλλες είναι μακροχρόνιες και στοχεύουν σε βαθύτερες αλλαγές στον τρόπο που σχετίζεσαι με τον εαυτό σου και τους άλλους. Η διάρκεια συζητείται εξαρχής και επανεκτιμάται στην πορεία.

5. Πώς ξέρω ότι η ψυχοθεραπεία που κάνω «δουλεύει»;

Σταδιακά θα παρατηρήσεις μικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές. Βλέπεις ότι αντιδράς διαφορετικά σε καταστάσεις που πριν σε έριχναν, ότι καταλαβαίνεις καλύτερα τα συναισθήματά σου, ότι βάζεις λίγο πιο υγιή όρια, ότι οι σχέσεις σου γίνονται λίγο πιο ξεκάθαρες. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται όλα τα δύσκολα αλλά νιώθεις ότι έχεις περισσότερα εργαλεία και λιγότερο αίσθημα αδιεξόδου. Αν αυτό δεν συμβαίνει μετά από ένα λογικό διάστημα, είναι σημαντικό να το συζητήσεις με τον θεραπευτή σου.